Op. Dr. Ragıp Taş: Erken teşhis hayat kurtarır

Ekim ayı içinde ülkemizde ve dünyada meme kanseri için bilgilendirme ve farkındalık oluşturma amacı ile çeşitli faaliyetler gerçekleştirildiğini ifade eden Taş, “Meme kanserini tamamen önlemek mümkün olmasa da, tedbirlerle riski azaltmak mümkündür. Bu ay, kendimizi ve sevdiklerimizi hatırlama zamanı… Kendi kendine muayeneyi öğren, yıllık kontrollerini ihmal etme, erken tanı hayat kurtarır. Meme kanseri riski yaşla beraber artar. Ancak son zamanlarda 40 yaşın altıda daha sık görülmeye başladı. Medeniyetin getirdiği hızlı, kaygılı ve endişeli hayat tarzı bir takım kötü alışkanlıklarla da desteklendiğinde sağlığımızı olumsuz etkilemektedir. Bizim talebelik yıllarımızda Avrupa ülkelerine göre ülkemizde daha az meme kanseri görülürdü. Kıymetli hocalarımız bu durumu annelerimizin çok doğum yapması ve emzirmesine, alkol ve sigara gibi kötü alışkanlıklarının olmamasına bağlardı. Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser türüdür; ancak erken teşhis ile tedavi şansı son derece yüksektir. Her geçen gün görülme sıklığı artmakta ve erken yaşlara doğru gelmektedir. Görülme sıklığı ülkemizde de kalkınmış ve hayat standartları yüksek olarak kabul etiğimiz ülkeler seviyesine gelmiştir. Ülkemizde doğu bölgeleri ile batı bölgelerimiz arasında da görülme sıklığında farklılık vardır. Ülkemizde her yıl yaklaşık 25.000 kadına meme kanseri teşhisi konulmaktadır. Batı illerinde yaklaşık 50/100.000, Doğu’da yaklaşık 20/100.000 gibi değerler bildirilmiş” dedi.

Türkiye’ye özgü verileri paylaşan Taş, “Türkiye’de meme kanseri tanısı alan hastaların ortanca yaşı yaklaşık 50 yaş civarındadır. Bazı çalışmalar, Türkiye’de meme kanserinin daha genç yaşlarda ortaya çıktığını; örneğin < 40 yaş grubundaki kadınlarda meme kanserinin oranının yaklaşık %20 olarak bildirildiğini göstermektedir. Ülkemizin verilerde, meme kanseri tanısında en yoğun kümelenme 45-49 yaş grubunda olduğu, bu yaş grubunun toplam tanı alan vakalardaki oranının yüksek.

Meme Kanseri Riskini Azaltmak İçin Yapılabilecekler

Düzenli Kontrolleri İhmal Etmeyelim. 20 yaşından itibaren her ay kendi kendine meme muayenesi yapın. 40 yaşından sonra düzenli mamografi taraması yaptırın. Herhangi bir aile öyküsü varsa, kontrolleri daha erken yaşta başlatın.

Sağlıklı Beslenme Önemli

Sebze, meyve, tam tahıllar ve zeytinyağı ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme iyidir. Kırmızı et, işlenmiş gıdalar, rafine şeker ve aşırı yağ tüketimi sıkıntılı. C vitamini, lif ve antioksidan açısından zengin besinler tercih edin.

Fiziksel Olarak Aktif Olun

Haftada en az 150 dakika orta düzey egzersiz (yürüyüş, yüzme, bisiklet vb.) yapın. Düzenli fiziksel aktivite, hormon dengesini korur ve vücut yağ oranını azaltır.

Sigara ve Aşırı Alkol Kullanımından Kaçının

Sigara, meme kanseri de dahil olmak üzere birçok kanser türünün riskini artırır. Alkol tüketimi östrojen düzeyini yükselterek meme kanseri riskini artırabilir; mümkünse sınırlayın veya bırakın.

Sağlıklı Kilo Koruyun

Özellikle menopoz sonrası dönemde obezite meme kanseri riskini ciddi oranda artırır. Vücut kitle indeksini normal aralıkta (18.5–24.9) tutmak koruyucudur.

Emzirmek Koruyucudur

Uzun süreli emzirme (özellikle 12 ay ve üzeri), doğal koruyucu bir faktördür. Hormonal dengeyi olumlu yönde etkiler.

Aile Öyküsü Olanlar Genetik Danışmanlık Almalı

Ailede genç yaşta meme veya yumurtalık kanseri öyküsü varsa, genetik test (BRCA1/BRCA2) önerilebilir. Bu kişiler için tarama planı daha erken yaşta ve sık aralıklarla yapılmalıdır.

Kendinizi Tanıyın ve Değişiklikleri Fark Edin

Memede fark edilen sertlik, çekilme, akıntı veya şekil değişikliği durumunda hemen bir genel cerraha başvurun. ‘Bekleyeyim geçer’ demeyin; erken tanı hayat kurtarır” diye konuştu.